Ishrana dijabetičara

arre076-dijabeticari

(tekst objavljen u Progressive magazinu br. 76, septembar 2010.)

 

Diajbetes Melitus ili šećerna bolest je poremećaj metabolizma, iskorišćavanja ugljenih hidrata, do koga dolazi kada pankreas prestane da luči hormon insulin, ili ga ne luči u dovoljnoj količini. Usled ovoga dolazi do čitavog niza ozbiljnih poremećaja u organizmu. Ukoliko se ne leči, dijabetes može dovesti i do ozbiljnih komplikacija, kao što su srčani napad, moždani udar i oboljenja bubrega. U lečenju ove bolesti, koja je u stalnom porastu, veliki značaj ima pravilna ishrana. U daljem tekstu govorićemo, između ostalog, o namirnicama koje bi na policama trebalo da ima svaki trgovac koji želi da zadovolji potrebe obolelih od dijabetesa, ali i onih koji žele zdravo da se hrane

Jedan od uzročnika – mleko i dimljeni proizvodi
Postoje dva osnovna tipa dijabetesa. Dijabetes tip 1, juvenilni ili insulin zavisni tip najčešće se javlja kod dece i mladih osoba do 35. godine života i karakteriše ga potpuni nedostatak insulina, pa je terapija insulinom obavezna i doživotna. Pored genetskog i drugih faktora, ovo oboljenje mogu uzrokovati i belančevine kravljeg mleka i materije iz dimljenih suhomesnatih proizvoda. Smatra se da prerano uvođenje kravljeg mleka u ishranu beba i izloženost ploda nitrozoaminima iz suhomesnath proizvoda kojima se hrani majka u trudnoći mogu dovesti do trajnog oštećenja ćelija pankreasa koje stvaraju insulin. Zbog toga se sve trudnice savetuju da ne koriste suhomesnate proizvode, a uvođenje kravljeg mleka se poreporučuje tek sa navršenih godinu dana života.

Nepravilna ishrana i gojaznost
Za dijabetes tip 2, insulin nezavisni tip, karakteristično je da pankreas luči insulin, ali nedovoljno ili se on ne može iskoristiti. Do skoro se smatralo da se javlja samo kod odraslih, posle 40. godine, međutim sve češće se ovaj tip dijabetesa sreće i kod dece. Najznačajniji uzročnici su: genetski faktor, nepravilna ishrana, gojaznost, fizička neaktivnost i stres. Ovaj tip dijabetesa uglavnom ne zahteva insulin, već samo prilagođenu ishranu – dijetu.

Lekovite namirnice
Veoma korisne namirnice, koje pomažu regulaciju šećera u krvi i deluju kao lek su crni luk, beli luk i riba (tuna, bela riba…). Samo 30g ribe dnevno, na primer, smanjuje rizik nastanka dijabetesa za 50 odsto. Tu su, zatim, hrana bogata vlaknima, kao što su soja i pasulj, integralne žitarice – ovas, pirinač i jezgrasto voće, brokoli, koren i list celera i peršuna i cimet. Ono što dijabetičari nikako ne bi trebalo da konzumiraju su saharoza, visoko prerađena industrijska hrana, hrana bogata skrobom, zasićenim mastima i belančevinama životinjskog porekla, kao što su punomasno mleko i masna mesa.

Hrana koja ne šteti
U namirnice koje ne štete zdravlju dijabetičara spadaju integralni hleb i proizvodi od integralnih žitarica, obrano mleko i mlečni proizvodi, a posebno probiotski jogurti sa inulinom, mladi sir od obranog mleka, nemasna i manje masna mesa – belo pileće i čureće, juneće, teleće. Tu su, zatim, maslinova i druga biljna ulja i sveže voće, povrće i zaslađivači, koji se koriste kao zamena za šećer. Neki proizvođači nude i čokoladu, keks, čips i druge proizvode koji su napravljeni specijalno za dijabetičare.

Milica Trtak,
dijetetičar nutricionista