(tekst je objavljen u Progressive magazinu br 229, jul/avgust 2025)
PRODAJA RASTE I KOLIČINSKI I VREDNOSNO
Alternativni nikotinski proizvodi zauzimaju sve značajnije mesto na tržištu, a njihova dostupnost i raznovrsnost dodatno podstiču interesovanje korisnika.
Analiza NIQ
Ana Nikolić
Client Service Executive,
NielsenIQ
Savremeni stil života donosi nove navike i izbore, a među njima se posebno ističe prelazak na alternativne proizvode za konzumaciju duvana i nikotina. Elektronske cigarete, heat no burn uređaji i vape proizvodi postali su deo svakodnevice velikog broja korisnika, koji u njima vide moderniju, praktičniju ili manje
štetnu alternativu tradicionalnim cigaretama. Njihova popularnost raste iz godine u godinu, a tržište se brzo razvija prateći inovacije, promene u zakonodavstvu i potrošačke preferencije. Koji su trendovi obeležili ovu kategoriju u Srbiji u proteklih godinu dana, pokazuju podaci iz NIQ RMS panela maloprodaje za period od jula 2024. do juna 2025. godine. Prema ovim podacima, vrednosna prodaja alternativnih nikotinskih proizvoda u Srbiji porasla je za 29,6% u odnosu na isti period godinu dana ranije, a količinska za 27,4%.
Po kanalima prodaje
Kanali prodaje, koji se posmatraju u panelu, dele se na hipermarkete, supermarkete (uključujući diskontere), velike prodavnice, srednje prodavnice, male prodavnice, kioske i paviljone i petrol stanice. Svi kanali beleže dvocifreni rast prodaje i količinski i vrednosni.
Najveći rast beleže petrol stanice.
Najveći udeo u količinskoj prodaji ovih proizvoda imaju kiosci i paviljoni sa 36,9%, zatim male prodavnice sa 14,8%, supermarketi (uključujući diskontere) sa 12,8%, srednje prodavnice sa 12,4%, velike prodavnice sa 11,9%, petrol stanice sa 9,7% i hipermarketi sa 1,5% količinskog učešća.
Po regionima
Posmatrano prema udelu prodaje alternativnih nikotinskih proizvoda po regionima, vrednosno učešće u Beogradu iznosi 38,9%, slede Vojvodina sa 35,7%, jugoistočna Srbija sa 14,2% i zapadna Srbija sa 11,2%. Ukoliko posmatramo količinski udeo, Beograd ima 41,3%, Vojvodina 34,9%, jugoistočna Srbija 13,3% i zapadna Srbija 10,5%.
Po tipu proizvoda
Najveće vrednosno učešće kada je reč o alternativnim nikotinskim proizvodima imaju heat no burn uređaji i to 84,2%, dok vapeovi zauzimaju 15,8%.
Po ukusu
Kada je u pitanju podela prema ukusu, najprodavaniji su bez dodataka (80,9% vrednosne prodaje), zatim bobičasto voće (1,8% vrednosne prodaje) i mint (0,9%).
Vodeći igrači
Top 5 proizvođača zauzima 96,3% vrednosne prodaje. Top 5 proizvođača vrednosno (poređanih po abecednom redu) su: BAT, Maskking Shenzhen Technology, Philip Morris, Shenzhen Ske Technology, Umbrella Corporation.
Zaključak
Kategorija alternativnih nikotinskih proizvoda beleži snažan rast, vođena promenama u potrošačkim navikama, razvojem tehnologije i širenjem prodajnih kanala. Jasno je da ovi proizvodi zauzimaju sve značajnije mesto na tržištu, a njihova dostupnost i raznovrsnost dodatno podstiču interesovanje korisnika. U takvom okruženju, razumevanje trendova i potreba potrošača ostaje ključno za dalji razvoj ove dinamične kategorije.